Peer review là thuật ngữ quen thuộc với những ai đang theo học và làm việc trong lĩnh vực báo chí. Tuy nhiên, đừng hiểu nhầm rằng peer review chỉ được dùng trong ngành báo chí nhé! Cùng xem nghĩa peer review là gì và cách dùng của cụm từ này nha.

Nghĩa của từ peer review là gì?

Peer review là một hình thức kiểm tra, rà soát lại hoặc đánh giá một công việc của những người có trình độ tương đương nhau trong cùng một lĩnh vực liên quan đến công việc nào đó. Là thẩm định của một tổ chức hay đồng nghiệp, là một quá trình tự giám sát và đánh giá bởi một hội đồng chuyên gia hoặc là quá trình đánh giá có sự tham gia của các cá nhân uy tín trong lĩnh vực cần bình duyệt.

Peer review trong lĩnh vực báo chí

Trong trường hợp cần xét duyệt một bài báo xem có thích hợp để đăng lên hay không. Thì thư ký tòa soạn sẽ gửi bản thảo của bài viết đó tới một số nhà nghiên cứu hoặc học giả về lĩnh vực đó, những người chuyên gia trong lĩnh vực của bài báo (được gọi là thành viên hội đồng bình duyệt hay người phản biện). Thông thường một bài báo sẽ có hai chuyên gia dùng để phản biện.

Những chuyên gia phản biện sẽ đưa ra nhận xét là bài viết có thể được đăng hay không, cần nộp lại bài sửa chữa hay hoàn toàn từ chối về bài viết đó. Tác giả bài báo sẽ được đọc các nhận xét này (tác giả sẽ không được biết ai phản biện). Thư ký tòa soạn, cũng phải là người hiểu biết về lĩnh vực của bài viết, mặc dù không sâu bằng các chuyên gia nhưng họ sẽ đánh giá các nhận xét và bổ sung, đồng thời đưa ra kết luận gửi tới cho tác giả của bài viết.

Tất cả các bài báo hay tạp chí uy tín trên toàn thế giới đều có bình duyệt. Peer review giúp đảm bảo tính khách quan, chất lượng bài viết, đảm bảo bài viết không sao chép ý tưởng của người khác, đảm bảo bài viết có sự đóng góp đáng kể cho nghiên cứu trong lĩnh vực được bình duyệt. Các editor của các tạp chí lớn thường là các giáo sư nổi tiếng của các trường đại học nổi tiếng. Là người sẽ được mời vào để phản biện và là những chuyên gia trong các lĩnh vực được bình duyệt. Hầu hết các học giả, các nhà nghiên cứu đều muốn làm người phản biện cho các tạp chí nổi tiếng, dù việc bình duyệt đó có hay không có thù lao.

Ưu và khuyết điểm của peer review (quá trình bình duyệt)

Quá trình bình duyệt được coi là tiêu chuẩn vàng trong khoa học bởi nó đảm bảo tính chính xác và chặt chẽ. Đồng thời thông qua quá trình này, các ý tưởng sai lệch sẽ bị loại bỏ và ý tưởng tốt sẽ được đẩy mạnh, cải thiện. Bên cạnh đó bình duyệt còn đảm bảo được tính độc lập của khoa học.

Bình duyệt do chính các nhà khoa học tham gia đánh giá. Nếu những người từ ngoài lĩnh vực liên quan được lựa chọn để đánh giá. Thì bình duyệt có thể coi là một phương pháp quan trọng nhằm loại bỏ sự thiên vị và các thành kiến khỏi quá trình đánh giá kiến thức.

Phương pháp bình duyệt này cũng có thể làm tăng sự thiên vị vào các nghiên cứu cũ thay vì các nghiên cứu đó mới hoàn toàn. Và quan trọng hơn nữa, các nhà phê bình vẫn chỉ con người nên vẫn có thể phạm những sai sót hay hiểu sai vấn đề nghiên cứu hoặc bỏ lỡ những khuyết điểm.  

Qua chia sẽ trên, hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ peer review là gì cũng như những ưu khuyết điểm về quá trình bình duyệt này để bạn có thêm những kiến thức về chúng và không còn phải thắc mắc khi bắt gặp từ này xuất hiện đâu đó.

Từ khóa liên quan:

  • peer review là gì
  • peer review dịch là gì
  • peer review nghĩa là gì
Peer Review Là Gì?